Şans var mı? – Ölüm Tarihini Hesaplayan Matematikçi – Abraham de Moivre

Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

Okuma Süresi: 2 dakika

Şans denilen şey gerçekten var mı? Yoksa şans, kendimizi avuttuğumuz basit bir terim mi sadece? Bir parayı havaya attığımızı düşünelim. İki seçenek vardır, değil mi? Ya yazı gelir ya da tura. Bu yüzden yazı veya tura gelme olasılığını yüzde 50 olarak hesaplarız. Aslında bir durumu iki seçeneğe böleriz. Neden böyle yaptığımızı anlamıyorum. Yazı gelme olasılığına yüzde 99 bile desek her seferinde tura gelebilir. Paranın yazı tarafının daha çok gelme olasılığı, tura gelme şansını bitirir mi? Neyse bunlar derin mevzular. Başka bir yazımda tekrar değinebilirim bu konuya. Fakat bu yazımda şansı bitiriyoruz ve bunu bir matematikçiyle yapıyoruz.

Bir Düşünelim

Bir makine düzeneği kurduğumuzu düşünelim. Havasız bir ortam, her zaman aynı şiddette atılan para ve sabit bir atma açısı. Bu ve bunun gibi parametreleri hep aynı tutalım ve makineyi çalıştıralım. Sizce yazı veya tura gelme olasılığı yüzde 50 mi olur? Ya da yazı gelme olasılığını yüzde 100 olarak hesaplayabilir miyiz? Abraham de Moivre’ye göre bir para havaya atıldığında ne geleceği önceden bellidir. Bu yüzden şans diye bir şey yoktur. Sadece ne geleceğini belli parametreleri değerlendirerek hesaplamalıyız. Kendisi 18. yüzyılda kumarbazlar için olasılık hesapları yaparak para kazanan bir matematikçi. Bu yüzden onun için hesaplamak zor olmasa gerek. Fakat bizler için her durumu istatistiksel olarak hesaplayıp buna göre ilerlemek baya zor.

İlginçtir ki son zamanlarında her gün önceki güne göre 15 dakika fazla uyuduğunu fark eden Moivre, 24 saat uykuyu mutlak uyku yani ölüm olarak düşündü ve buna göre hesaplama yaptı. Hesaplarına göre 24 Kasım 1754’ü ölüm tarihi olarak belirledi. Gerçekten de o tarihte hayata gözlerini yumdu. İsterseniz buna şans deyin. Fakat hayatını istatistiklere adayan ve şans diye bir şey olmadığını anlatmak için farklı kitaplar da dahil olmak üzere birçok düşünce paylaşan birinin şanslı olması gerçekten ironik.

Abraham de Moivre Kimdir?

Abraham de Moivre, analitik geometri ve olasılık kuramı alanlarının gelişmesinde öncü çalışmalar yaptı. Londra’da hayatını kazanmak için ya özel evleri ziyaret ederek ya da Londra’nın ünlü kahvehanelerinde özel matematik dersleri vermeye başladı. O kadar ileri matematik bilmekteydi ki Newton’a yöneltilen bir matematik sorusuna Newton’un “Bay Moivre’ye gidin sorun, o bu konuları benden daha iyi bilir.” dediği belgelidir.

Kaynak: Wikipedia


Daha fazla blog yazısına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz. Ayrıca Tıbbiye’den Notlar‘a da bekleriz.

Duyurulardan anında haberdar olmak için Instagram sayfamızı buradan takip edebilirsiniz.


Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

Cihat Tokgöz

Düşünmenize yardımcı olmak isteyen biri. Benim Dünyam web sitesinin kurucularından.

You may also like...

2 Responses

  1. Hilal dedi ki:

    Ne güzel anlatmışsın bloglarının insanı sürükleyici bir etkisi var. Çok uzatmadan kısa ve net

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir