Farmakodinami | Giriş – Terimler – Doz/Konsantrasyon

Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

Okuma Süresi: 3 dakika

Farmakodinami: ilaçların vücuttaki fizyolojik ve biyokimyasal olaylar üzerindeki temel etkilerini ve bu etkilerin
oluş mekanizmalarını araştırır. (Kısaca ilacın vücuda ne yaptığını inceler.)
Reseptör: Hücrelerde, belirli bir makromolekülün özel bir kısmını oluşturan, etkin endojen madde ve onlara yapıca benzerliği olan ilaç moleküllerini seçici bir şekilde yüksek afinite (etkileşim) göstererek bağlayan ve etkinin başlamasında aracılık eden yerlerdir.
Agonist: Vücuttaki tüm endojen etkin maddeler ve onlar gibi aktive edebilen maddeler.
Antagonist: Agoniste yapıca benzeyen fakat reseptörü aktive etmeyen ve agonistin etkisini engelleyen.

Etki: İlaç moleküllerinin subselüler ve selüler yapılarda elektrofizyolojik veya biyokimyasal tepkimeler oluşturması ya da değişikliklere yol açmasıdır. (Kasılma, Gevşeme, Salgılama, Bradikardi, Taşikardi v.b.)
Retard etki (gecikmiş etki): Terapötik etkinin ortaya çıkmasındaki gecikme .
Plasebo etki: Etken madde içermeyen fiziksel özellikleri bakımından aktif ilaca benzeyen maddelerin gösterdiği etki.
Yan (advers=istenmeyen) etki: İlaç amacına uygun dozlarda kullanıldığında ortaya çıkan zararlı reaksiyon.
Toksik etki: Hastada ağır zararlara, doku lezyonlarına ve ölüme yol açan ilaç yan etkileridir.

İlaç-Reseptör Etki Mekanizmaları

Agonist : Endojen reseptör aktivatörüne benzer bir etkiye sahip bir ilaç
Antagonist : Bir reseptöre bağlanan ve aktivasyonunu önleyen bir ilaç
Kompetitif antagonist: Agonist maddenin bağlandığı aynı bölgeye bağlanarak antagonist etkisini
Non-kompetitif antagonist: Agonist maddenin bağlandığı aynı bölgeye değil de farklı bir bölgeye (allosterik
bölge) bağlanarak antagonist etkisini gösterir
Parsiyel agonist : Bir reseptörde agonistik aktivitesi olan , ancak gerçek bir agonistin tam etkisini ortaya
çıkarmayan bir etkendir
Ters agonist : Bir agonist ile aynı reseptöre bağlanır, ancak aynı aktif bölgeye bağlanmaz .
Allosterik modülatör : Agonist maddenin bağlandığı aynı bölgeye değil de farklı bir bölgeye (allosterik bölge) bağlanarak reseptör afinitesini ve etkinliğini modüle eder.
Allosterik aktivatör : Agonist maddenin bağlandığı aynı bölgeye değil de farklı bir bölgeye (allosterik bölge)
bağlanarak reseptör afinitesini ve etkinliğini arttırır.

Dozlar/Konsantrasyon/Yanıt

Yükleme Dozu:
Tanım: Hedef plazma konsantrasyonuna ulaşmak için gereken belirli bir ilacın başlangıç dozunun miktarı.
Formül: Yükleme dozu =(Cp x Vd ) / F
Cp = hedef pik plazma konsantrasyonu (mg / L veya birim / L)
Vd = dağılım hacmi (L / kg)
F = biyoyararlanım
İdame Doz:
Tanım: Sabit bir hedef plazma konsantrasyonu elde etmek için gereken belirli bir ilacın miktarı.
Formül : İdame dozu =(Cp x Cl * τ) / F
Cp = kararlı durumda hedef plazma konsantrasyonu (mg / L)
Cl = klirens (L / s)
τ = doz aralığı (saat)
F = biyoyararlanım

MK (minimum konsantrasyon): İlaçların etki oluşturabilmeleri için vücuttaki etki yerinde aşması gereken
en az konsantrasyon.
Etki: Verilen ilaç sonucu hücre, doku ve organ üzerindeki değişiklik.
Tesir: Oluşan etki sonucu dışarıdan gözlenebilen ve izlenebilen değişiklikler(örn: kan basıncı ölçülmesi)
Not: Etki+Tesir=Yanıt

Etkinlik (efikasite): Bir ilacın oluşturduğu maksimum yanıttır.
İlaçların gücü (potens): Belli bir etkiyi oluşturmak için gerekli ilaç dozunun ölçüsüdür.
Doz-yanıt eğri eğimi: Dik eğimlilerde ilaç dozunda küçük bir artış yanıtta büyük değişikliklere yol açabileceği
anlamına gelir.

Sonraki Notlardan Birinin Hangisi Olacağına Sen Karar Ver!

    Yazımızın Devamı ve Yorumlar İçin Okumaya Devam Ediniz.

    İyi çalışmalar dilerim…


    Daha Çok Not İçin Tıbbiyeden Notlar ayrıca Daha Çok Farmakoloji Notu İçin Tıkla. Ayrıca kendini geliştirebileceğin birçok Blog yazısı için buraya tıklayabilirsin.


    **Bu notlar M. Selim Uçar’ın kendi kaleminden çıkan ders notlarıdır. Tüm hakları www.benimdunyamm.com ve M. Selim Uçar’ a aittir.**

    Ayrıca duyurulardan anında haberdar olmak için Instagram hesabımızı takip edin!


    Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

    Melik Selim Uçar

    Girişimci ruhlu bir tıbbiyeli. Benim Dünyam web sitesi' nin kurucularındandır.

    You may also like...

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir