Sinir Sistemi Embriyolojisi

Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

Okuma Süresi: 4 dakika

Sinir Sistemi üç ayrı sistemden oluşur. Merkezi Sinir Sistemi (MSS): Beyin, beyincik ve medulla spinalis’ten oluşur.

Periferik sinir sistemi (PSS): MSS dışındaki tüm sinir hücrelerini ve merkezi sinir sistemini vücuda bağlayan spinal sinirlerdir.

Otonom sinir sistemi (OSS): Kalp kası, düz kas ve bezleri uyaran MSS ve PSS’ne ait nöronlardan oluşan sistemdir. Nöral plağı oluşturmasıyla gelişir.

Sinir sistemi 3. hafta 18. günde ektodermin çoğalıp. Sinir sisteminin gelişimine “nörülasyon” denir. Bu gelişimde Notokord ve paraksiyel mezodermin indükleyici sinyalleri rol oynar.

Indükleyici sinyaller TGF-beta, Shh ve BMP aileleri tarafından oluşturulur. Nöral plak oluşurken aynı ektodermden nöral krest hücreleri farklanır. Nöral krest hücreleri dışarı doğru, nöral plak hücreleri içeri doğru büyür ve nöral katlantı evresi olarak devam eder ve 22-23. günde (4. hafta) katlantılar karşılıklı birleşerek nöral tüpe döner.

Nöral tüp oluşurken nöral krest hücreleri aktif migrasyonla tüpü terk eder ve nöral tüp ile ektoderm Nöral tüp ilk olarak servikal bölgede oluştuğundan kraniyal ve kaudal kısımda hala tam olarak kapanmamıştır. Bu bölgelere nöroporlar denir.

Anterior nöropor 25. günde kaynaşır. . Posterior nöropor 28. günde kaynaşır.

Sonuç olarak nörülasyon 3. haftada başlar ve 4. haftanın sonunda tamamlanır. Eğer nörülasyon sırasında bir defekt gelişirse sinir sistemi anomalileri oluşur. Bunlara nöral tüp defektleri denir.

Nöral tüp defektleri

4. haftada nöral tüp oluşumu tamamlanmaz ise nöral tüp kapanma defektleri oluşur. Nörülasyon 3. ve 4. haftada tamamlandığından dolayı nöral tüp defektleri bu haftalarda oluşur.

Nöral tüp defektleri; – Spina bifida occulta – Spina bifida sistika- Meningosel- Meningomiyelosel Miyeloşizis

Nörülasyon tamamlandığında;

Nöral tüp: Beyin, beyincik ve medulla spinalisi içeren MSS Nöral krest hücreleri: PSS ve OSS’ye dahil kraniyal, spinal ve otonomik gangliyonlara farklanır.

Nöral Tüpün İleri Farklanması: Nöral tüp oluştuktan sonra duvar kısmı kalınlaşır ve serebrum ile medulla spinalise dönüşür. Tüpün merkezinde kalan boşluk ise beyin ventrikülleri ve medulla spianlisin tam ortasında yerleşen santral kanala (canalis sentralis) döner. Nöral tüpün ileri farklanmasında ilk önce üç primer beyin vezikülü oluşur.

  • Prosensefelon (ön beyin)
  • Mezensefelon (orta beyin)
  • Rhombensefelon (arka beyin)

Daha sonra primer beyin vezikülleri beş sekonder veziküllere farklanır.

  • Prosensefelon; Telensefelon ve Diensefelon
  • Mezensefelon; Mezensefelon
  • Rhombensefelon; Metensefelon ve Miyelensefelon

Medulla Spinalisin Gelişimi

Medulla spinalis, nöral tüpün 4. somit hizasının daha kaudalinde gelişmeye başlar. Duvardaki hücrelerin gelişimi ile merkezdeki kanal daralır ve santral kanala döner.

Bu gelişim aşamasında retinoik asitin rolü olduğu bilinmektedir. Gelişimin ilk aşamasında duvarı oluşturan hücreler yalancı çok katlı nöroepitel hücreleridir. Bu hücreler ventriküler tabakayı oluşturur. Ventriküler tabaka Ependim hücre tabakası olarak farklanacaktır. Ventriküler tabakadan bulunan nöroepitel hücreleri farklanır ve iki çeşit hücre oluşturur.

Nöroblastlar; nöron gövdelerini oluşturur. Gliyoblastlar; astrosit ve oligodendrogliyositleri oluşturur.

Nöroblast hücreleri ventriküler tabakanın dışına doğru göç eder ve Manto tabakası (ara tabaka – intermediyer tabaka) olarak adlandırılan bölgeye yerleşir. Bu bölgede medulla spianlis nöronlarına döner. Burası ileride gri cevheri yapacaktır. daha dışarıya doğru göç eder ve Marginal tabakayı yapar. Marginal Manto tabakasından çıkan nöron aksonları tabaka beyaz cevheri oluşturacaktır.

Bu sırada farklanan gliyoblast hücreleri manto tabakası ve marginal tabakaya göç eder. Ventriküler nöroepitel hücreleri ependim hücrelerine dönerek santral kanalı çevreler. Manto tabakası geliştikten sonra dorsal kısımda Alar plaklar, ventrolateral kısımda Bazal plaklar gelişir.

Alar plaklar ileride duyu nöronların bulunduğu gri cevherini oluşturacaktır. Bazal blaklar ileride motor nöronların bulunduğu gri cevheri oluşturacaktır.Alar ve bazal tabakanın birleşim yerlerinin ventral ve dorsal kısımlarında taban ve tavan plaklan bulunur.Bubölgelerde sadece akson vardır, nöron görülmez. İki tarflı nöron aksonlarının geçiş yoludur.

Alar ve Bazal plakların arasında küçük lateral bir çıkıntı daha oluşur. Buna ara boynuz denir. Ara bonuz ileride sempatik sinir sistemi nöron gövdelerinin gelişeceği yerdir. Bu nedenle sadece torakal ile lumbal-3 spinal segmentlerde rastlanır.

Spinal Gangliyonların Gelişimi

Spinal gangliyonlar arka kök gangliyonlandır ve periferik sinir sistemine aittir. Bu nedenle, burada bulunan nöronlar nöral krest hücresi kökenlidir. Bu hücreler başlangıçta bipolar nöron iken zamanla iki akson birbiri ile birleşir ve psödounipolar nörona dönerler.

Meninkslerin Gelişimi

Distan içeri doğru üç beyin zarı vardır.. Duramater Araknoidmater Piamater. Meninksler 20-35. günlerde nöral krest hücrelerinin ve mezenkim hücrelerinin nöral tüp etrafına gelip yerleşmesi ile olur.

İyi çalışmalar dilerim…


Daha Çok Not İçin Tıbbiyeden Notlar ayrıca Daha Çok Histoloji ve Embriyoloji Notu İçin Tıkla. Ayrıca kendini geliştirebileceğin birçok Blog yazısı için buraya tıklayabilirsin.


**Bu notlar M. Selim Uçar’ın kendi kaleminden çıkan ders notlarıdır. Tüm hakları www.benimdunyamm.com ve M. Selim Uçar’ a aittir.**

Ayrıca duyurulardan anında haberdar olmak için Instagram hesabımızı takip edin!


Bu Sayfayı Herkesle Paylaşın!

Melik Selim Uçar

Girişimci ruhlu bir tıbbiyeli. Benim Dünyam web sitesi' nin kurucularındandır.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir